Back

Nada Yoga: De Klanktherapie van India

Nada Yoga – नाडा योग: De spirituele reis die door gezond geluid begeleid wordt.

De term Nada Yoga klinkt je misschien niet meteen bekend in de oren, omdat de Westerse manier van yoga verspreiden vaak (onterecht) verward wordt met rekje-strekje en op je hoofd staan. De fysieke aspecten van yoga worden vaak gezien als ALLES van yoga.

Het is alsof je naar de mooie banden inclusief glimmende velgen kijkt en ernaar wijst en zegt: “Kijk eens aan! Wat een mooie auto toch!”. Dit terwijl het slechts één van de onderdelen van een auto zijn en uiteraard niet de HELE auto.

Yoga bestaat uit maar liefst acht hoofdonderdelen met eigen sub-onderdelen, waarbij het doel van yoga in principe vrij simpel is: Train jezelf  (lichaam, geest en emoties) fundamenteel zo sterk, dat je pijnloos en bestendig tegen afleiding kunt zitten in meditatiehouding (Siddhasana of Padmasana oftewel een kleermakerszit), zodat je een staat van Samadhi – समाधि (samensmelting met het innerlijk- of uiterlijk object van concentratie) kunt verkeren om je ware en pure natuur (ook wel Purusha – पुरुष genoemd) te leren kennen.
In dit artikel gaan we niet verder op de yogische practisering in, maar weet voor nu even dat de fysieke houdingen (yoga asanas – आसन) een onderdeel zijn van het geheel, dat ‘yoga’ genoemd wordt.

Nada Yoga wordt in het Westen ook wel vertaald naar Klanktherapie, Klankyoga of Yoga van het Geluid. Maar het staat vooral aan deze kant van de wereldbol bekend als: Sound Healing!

In dit blog-artikel duik ik graag met mijn snufferd wat dieper in Nada Yoga, de originele yogische traditie van het genezen middels gezond geluid, zonder alle Westerse uienschillen er omheen. Wat betekent Nada Yoga? Waar komt Nada yoga precies vandaan? Wat zeggen de oeroude heilige Vedische geschriften over Nada Yoga? En leuker nog: Hoe is Nada Yoga overgevlogen naar onze Westerse wereld? Oftewel: Europa en Noord-Amerika?

Nada Yoga - नाडा योग : Wat betekent het precies?

De Sanskriet-term “nada” betekent letterlijk “geluid” of “klank”. Dit verwijst in Nada Yoga naar het idee van het goddelijke geluid, de oorspronkelijke vibratie van het universum die alle creatie vormt en schept. Waarbij de gecombineerde klanken A-U-M oftewel AUM, OM of OHM genoemd, als de oerklank wordt gezien. Vandaar dat vele mantra’s ook beginnen met deze heilige klank. De term “yoga” verwijst naar “eenheid” of “verbinding”, naar het vermogen om eenwording met het goddelijke door middel van geluid te bereiken.

Nada Yoga - नाडा योग : Waar komt het vandaan?

Het is geen verassing dat Nada Yoga haar diepe wortels heeft in de spirituele tradities van India. Hierbij  werd deze klinkende beoefening vroeger fanatiek gebruikt door yogi’s (mensen die hun leven leiden volgens (Een yogi is iemand die yoga beoefent en zich wijdt aan het pad van spirituele groei en zelfrealisatie.
Ze kunnen verschillende yogapaden volgen, zoals Raja Yoga (het koninklijke pad van meditatie), Bhakti Yoga (het pad van devotie), Karma Yoga (het pad van zelfloze dienstbaarheid) en Jnana Yoga (het pad van kennis). Een yogi wordt over het algemeen beschouwd als iemand die toegewijd is aan spirituele ontwikkeling en yoga-principes in zijn dagelijks leven integreert.), rishi’s (Zij werden en worden nog steeds vandaag de dag, beschouwd als de ontvangers van Vedische kennis, die zij ontvingen in diepe meditatieve staten. Denk bijvoorbeeld eens aan alle mantra’s die gereciteerd worden!) en spirituele zoekers om een verbinding met het goddelijke te ervaren en hogere niveaus van bewustzijn te bereiken. Het wordt vaak geassocieerd met de Vedische teksten en tantra-* en bhakti yoga-**praktijken.

* Tantra onderschrijft het idee dat alles in het universum met elkaar verbonden is en dat het goddelijke in alles aanwezig is. Tantra wordt gebruikt om deze verbinding te ervaren en je bewustzijn te vergroten om hogere niveaus van bewustzijn en zelfrealisatie te bereiken. Tantra wordt vaak beoefend door leraren en studenten. Het kan afkomstig zijn uit verschillende tradities en stromingen, zoals Kundalini Tantra, Kashmir Shaivism en Tibetaanse Tantra.

** Bhakti yoga is een spirituele en devotionele weg die zich concentreert op het ontwikkelen van toegewijde liefde en devotie aan een goddelijke entiteit of het goddelijke als geheel. Deze yogavorm legt de nadruk op devotie en liefde voor het goddelijke en wordt beschouwd als de meest effectieve weg naar spirituele verlichting. Kirtan, of devotionele liederen, het reciteren van mantra’s, het uitvoeren van rituelen en het ontwikkelen van een diepe liefdesrelatie met het goddelijke zijn enkele van de praktijken die vallen onder bhakti yoga. Verreweg zijn de Krishna-devoten de meest bekende Bhakti yogi’s, zoals bijvoorbeeld de ISKON (International Society for Krishna Consciousness), dat al sinds 1966 bestaat met miljoenen leden wereldwijd.

Nada Yoga - नाडा योग : Wat zeggen de Vedische geschriften erover?

De Vedische geschriften, ook wel de Veda’s genoemd, bestaan uit een verzameling oude heilige teksten die de basis vormen van de Hindoeïstische filosofie en levenswijze. Je kunt ze vrij vertalen in maar liefst vier belangrijke categorieën:

Rigveda – ऋग्वेद: Dit is het oudste en belangrijkste deel van de Veda’s. Het bevat filosofische verhandelingen en hymnen en lofzangen voor verschillende godheden.
Samaveda – सामवेद: Dit is de Veda van muziek. Het bevat hymnen die voornamelijk worden gezongen tijdens religieuze ceremonies.
Yajurveda – यजुर्वेद: Dit is de Veda van rituelen en bevat voornamelijk richtlijnen voor verschillende rituelen en offers van religieuze aard.
Atharvaveda – अथर्ववेद: Dit is een compilatie van hymnen en spreuken die voor rituele doeleinden, genezing, bescherming en magie worden gebruikt.

Nu wordt er niet specifiek over Nada Yoga als termen gesproken, zelfs niet in The Yoga Sutras of Patanjali, wat wordt beschouwd als de Bijbel onder de Yogi’s, maar wel worden er in de diverse Heilige Geschriften gebabbeld over trillingen, bepaalde genezende geluiden, frequenties en mantra’s! Let’s roll on…

De Bhagavad Gita
Wellicht wel het meest bekendste heilige boek dat in één adem met het Hindoeïsme wordt genoemd, wat veelal wordt aangeraden om te lezen, bestuderen, analyseren en zelfs raadplegen wanneer je het antwoord op belangrijke levensvragen wilt weten. 

In verschillende verzen wordt er impliciet de principes van nada yoga en de rol van geluid en trillingen in spirituele praktijken besproken.

In Bhagavad Gita 10.25 zegt Heer Krishna:

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् |
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालय: || 25||

maharṣhīṇāṁ bhṛigur ahaṁ girām asmyekam akṣharam
yajñānāṁ japa-yajño ’smi sthāvarāṇāṁ himālayaḥ

Vrij vertaald in het Nederlands:
Ik ben de japa (herhaling van heilige klanken) van de mantra’s.

Het zingen van mantra’s bijvoorbeeld wordt erkend, hoewel de term nada yoga zelf misschien niet wordt genoemd.

De Upanishads
Verschillende verzen in de Upanishads, een deel van de Vedische literatuur, verwijzen naar de principes en praktijken van nada yoga. Hoewel de term niet expliciet wordt genoemd, worden de ideeën over geluid, trillingen en hun spirituele betekenis wel genoemd. Hier zijn enkele citaten uit de Upanishads die verband houden met nada yoga:

  1. Chandogya Upanishad 1.1.1: “In het begin was er alleen dit Zijn – een enkel bewustzijn – zonder de dualiteit van subject en object. Uit de diepe stilte van dat Zijn, ontstond het eerste geluid, de pranava (Om).”

  2. Mandukya Upanishad 1.8: “Dat wat zonder letters is, het onzichtbare, het onvergankelijke, dat is de pranava (Om).”

  3. Mandukya Upanishad 1.9: “De pranava (Om) is zonder begin en zonder einde, en is het enige geluid dat de hele wereld doordringt.”

  4. Mundaka Upanishad 2.2.9: “Zij die de geheimen van de Vedische klanken kennen, worden één met het Brahman.”

The Yoga Sutras of Patanjali
Patanjali’s Yoga Sutras zijn een van de belangrijkste werken die de filosofie en de praktijk van yoga beschrijven. Hier zijn een sutra die verband houden met het idee van nada yoga:

  1. Sutra 1.27: “Tasya vācakaḥ praṇavaḥ” – “Het geluid dat naar (of dat het bewustzijn van) deze (Ishvara) verwijst, is de pranava (Om).”
    Hierbij wordt uiteraard verwezen naar de mantra AUM, waarbij men gelooft dat deze oerklank o.a. ons universum heeft geschapen en waarbij de wetenschap zelfs het uitdijen van het heelal (iets wat momenteel nog steeds plaatsvindt) heeft vast weten te leggen met de klank Mmm…

  2. Yoga Sutra 1.27: “Tasya vācakaḥ praṇavaḥ.” “Zijn (Gods) manifestatie is het woord ‘Om’.”
    Zie uitleg boven ☝️ bij sutra 1.27!
  3. Yoga Sutra 2.1: “Tapah svādhyāyeśvara praṇidhānāni kriyāyogah.” “De praktijk van yoga bestaat uit toewijding aan de goddelijke, zelfstudie en zelfopoffering.”
    Wellicht voor sommigen een beetje ver gezocht, maar bij toewijding aan het goddelijke, wordt veelal gebruik gemaakt van het reciteren van mantra’s en meezingen met kirtans (lofzangen). Wat dus weer valt onder nada yoga.
  4. Yoga Sutra 2.2: “Samaadhibhaavanaarthaḥ kleśatanūkaraṇārthaśca.” “De praktijk van yoga is bedoeld om de obstakels weg te nemen en om stabiliteit in meditatie te bereiken.”
    Deze sutra benadrukt yoga als het overwinnen van moeilijkheden en het bereiken van mentale stabiliteit door middel van meditatie, waarbij het gebruik van geluiden in voorkomt.

Nada Yoga - नाडा योग : Hoe is het overgewaaid naar het Westen?

Er staat helaas niet precies hoe Nada Yoga is overgewaaid naar het Westen, voornamelijk dus Europa en Amerika, maar dankzij een aantal hoogtepunten uit de geschiedenis zijn er gelukkig wel wat ‘broodkruimels’ te achterhalen, zoals:

Spirituele zoekers als reizigers: Oosterse spirituele zoekers en reizigers trokken naar India in de 19e en 20e eeuw om kennis te maken met de rijke spirituele tradities van het land. Tijdens hun tijd in India bestudeerde en absorbeerde deze zoekers de principes en praktijken van Nada Yoga. Later brachten ze deze kennis terug naar het Westen.

Indiase spirituele instructeurs: Indiase spirituele leraren zoals Swami Vivekananda, Paramahansa Yogananda en Swami Sivananda begonnen in de 20e eeuw naar het Westen te reizen om de Vedanta- en yogaleer te verspreiden. Deze leraren gaven westerlingen niet alleen de praktische elementen van yoga maar ook de fundamentele filosofische en spirituele principes ervan, waaronder Nada Yoga.

Globalisering en het delen van gegevens: Kennis over Nada Yoga en andere delen van Indiase spirituele tradities werd verspreid en toegankelijk voor een groter publiek over de hele wereld als gevolg van de toename van globalisering en de toename van de uitwisseling van informatie via boeken, tijdschriften, films en uiteindelijk het internet.

Interesse in alternatieve therapieën en religie: In de tweede helft van de 20e eeuw groeide de interesse in alternatieve geneeswijzen, holistische gezondheid en spiritualiteit in het Westen. Velen beschouwden Nada Yoga als een middel voor spirituele groei, genezing en persoonlijke groei vanwege haar focus op geluid, trillingen en innerlijke harmonie. Iets wat zeker al bekend was in iedereens ‘oren’!

Nada Yoga - नाडा योग : Een natuurlijk en vibrerend medicijn.

Duidelijk is dat geluid oftewel nada (vibraties) een grote rol speelt in de Vedische Geschriften en langzaam maar zeker, haar weg heeft gevonden naar het heden en hierbij is gegroeid in de term Sound Healing. 

Sound Healing komt tegenwoordig voor in vele vormen op yogascholen en op zichzelf staande entiteiten met dienstverleningen zoals: Sound Baths, Sound Journeys, Klankmeditaties, Klank(schaal)massages, Klankcoaching, Klanktherapie en ongetwijfeld zullen er in de nabije toekomst nog meer klinkende klankbehandelingen zich ontwikkelen. Hierbij heeft Sound Healing zich uiteraard ook bewapend met meer instrumenten naast de gebruikelijke en alombekende Tibetaanse klankschalen, zoals: kristallen klankschalen, de didgeridoo, wind chimes, energy chime bars, stemvorken, tingha’s, Balinese- en Indiase tempelbellen, Chinese gongen, rain sticks en nog veel meer!

Zie Sound Healing dus eigenlijk als een geëvolueerde Pokémon, waarbij Pikachu weigert om nog  onderdeel van een yoga asana les te zijn, maar een volwassen en op zichzelf staande yogische beoefening is geworden. 

Ash Ketchum, pack your bags. Because there’s a new sheriff in town and it’s here to stay for a loooooong loooooong time!

DIENSTVERLENINGEN: WAARVOOR KUN JE BIJ MIJ TERECHT?

KLANKMASSAGES 💆 : Last van langdurige stress in je lichaam? Laat de helende klanken de pijn verzachten.

KLANKMEDITATIE 🧘 : Meditatie volgens yoga principes met een vleugje helende klanken!

SOUND JOURNEY 🧭 : Reis naar verre oorden met de snelheld van helende klanken!

WORKSHOPS 📚 : Maak kennis met het universum van helende klanken, good vibes en gezond geluid!

Klanktherapeut | Coach | Yogi (200RYT)

Yoga. Hindoeïsme. India. Sound Healing.
Ok, en een snufje Boeddhisme op z'n tijd.

Voor deze onderwerpen kun je mij s'nachts (graag een beetje teder) wakker maken!

Ik zegen mijn tijd hier op Moeder Aarde via mijn eigen ondernemingen: Zentastic Vibes, HappyZenHeart en Bonsai Blossom Pictures waarbij ik ook nog Hindi als derde taal aan het leren ben.